بررسی و تحلیل مؤلفه‌های کالبدی در حس‌تعلق به مکان

(نمونه مورد مطالعه: مجتمع‌مسکونی نسترن در شهر زاهدان)

شهاب عباس‌زاده1، اسماء میرخطیب2*، مسیح الله معصومی3

1 - استاديار و عضو هيأت علمي گروه معماری دانشگاه حكيم سبزواری

2 – دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه حکیم سبزواری

3 - عضو هيأت علمي گروه معماری دانشگاه حكيم سبزواری

asmamirkhatib@yahoo.com

اسماء میرخطیب

چکیده

رشد شتابان شهرها، افزایش تصاعدی جمعیت شهری و در پی آن ساخت و ساز مسکن در غالب مجتمع‌های مسکونی و رشد نامناسب و ناهمساز کالبدی به‌علاوه نگاه کمی‌گرایانه به عناصر کالبدی، پی‌آمدهایی نظیر از دست‌رفتن مکان، بیگانگی انسان با مکان و در نهایت کاهش حس‌تعلق را در پی دارد. لذا با توجه به اینکه محیط، یکی از عوامل مؤثر در حس‌مکان و احساس تعلق کاربران آن است، این مهم ضرورت انجام مطالعات گسترده در باب شناسایی در جهت بهبود عناصر کالبدی مکان در ابعاد کمی و کیفی کشور را می‌‌طلبد. پژوهش حاضر یک پژوهش تحلیلی – توصیفی می‌باشد و از  تكنيك‌های تركيبي (Mixed Method) استفاده شده است و جمع‌آوری داده‌ها از بين كتب و مقالات و مشاهدات عینی بوده است و هدف آن پاسخ به اين پرسش (نقش عناصر کالبدی در ايجاد حس‌تعلق به مکان چيست؟) و همچنين بازیابی و معرفی نقش عناصر و اجزای تشکیل‌دهنده حس‌‌تعلق، بر پایه مرور متون و اسناد مرتبط در این زمینه و بررسی آراء و نظرات صاحب‌نظران است. پس از بررسی عوامل و عناصر مختلف و نیز طبقه‌بندی عوامل دخیل در آن، به تبیین دیاگرام کلیِ حس‌تعلق پرداخته شد. مؤلفه‌های کالبدی بیان شده در دیاگرام پیشنهادی در مجتمع مسکونی نسترن مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت الگوهایی برای طراحی بهتر ارائه گردید. دیاگرام و الگوهای پيشنهادي كاربردي بوده و مي‌تواند راهبردی براي آگاهي طراحان نسبت به چگونگي تأثير فضاي معماري بر حس‌تعلق استفاده‌كنندگان فراهم آورد.

 واژه‌های کلیدی: مؤلفه‌های کالبدی، حس‌مکان، حس‌تعلق، روانشناسی محیط، مجتمع‌مسکونی نسترن

ارائه سخنرانی در همایش ملی معماری، شهرسازی و توسعه پایدار، مجموعه نهمین سمپوزیم پیشرفت‌های علم و تکنولوژی 9th sastech، سال 1393.

دانلود:  http://www.civilica.com