تبیین مؤلفه­ های محیطی پیاده مداری­ در راستای افزایش حس ­تعلق شهروندان

(نمونه مورد مطالعه: ارگ قدیم منطقه 13 شهرداری مشهد)

 

نسیم دلیرساداتی1، اسماء میرخطیب2*

1 . کارشناسی ارشد مهندسی معماری، Nasimdalir68@yahoo.com

2 . کارشناسی ارشد مهندسی معماری، Asmamirkhatib@yahoo.com

چکیده

با ورود خودرو به شهرهای امروز و رخنه‌ی بی‌چون و چرای آن به کل بافت شهر و کاهش فضاهای پیاده‌محور و کیفیت نامطلوب فضاهای موجود از این جنس، به تدریج نقش پیاده‌راه‌ها در تمامی مقیاس‌های فضای شهری رو به افول نهاد و به دنبال آن، پیاده‌مداری که در فضای شهری قدیم، عامل پیوند انسان و محیط بود، گاهی بسیار تضعیف و گاهی کاملاً نادیده گرفته شد. به دنبال این گسستِ انسان با محیط در شهرهای امروز، آن‌چه ره‌آورد این تعامل بود نیز رو به کاستی و عدم نهاد؛ که از مهم‌ترین و برجسته‌ترین ره‌آوردهای تعامل و پیوند انسان با محیط در فضاهای پیاده‌مدار، ایجاد حس­تعلق می‌باشد، آن‌چه که نبود آن، مخصوصاً اثرات سوء اجتماعی و فرهنگی را نیز در شهرهای امروز به همراه داشته است. در جهت نیل به این هدف نیاز است با درک و شناخت چگونگیِ تأثیرگذاری مؤلفه‌های محیطی پیاده‌­مداری بر ایجاد و ارتقای حس­تعلق در فضای شهری­، در مرحله اول با تقویت عوامل محیطی پیاده‌مداری و در مرحله دوم با ارتقای مؤلفه‌های مؤثر بر حس­تعلق، احساس همبستگی و تعلق میان انسان با محیط پیرامونش رشد یابد تا علاوه بر بهره‌مندی از آثار مثبت آن، از مشکلات ناشی از آثار سوءِ عدم حس­تعلق نیز کاسته شود. لذا پژوهش حاضر به صورت تحلیلی – توصیفی است و با استفاده از مطالعات کتابخانه­ای و مشاهدات میدانی به بازشناسی مؤلفه­های محیطی پیاده­مداری در راستای افزایش حس­تعلق می­پردازد و از طریق مطالعات تطبیقی، مفاهیم هر یک را بازخوانی می­کند. برای نیل به این هدف ارگ قدیم واقع در منطقه 13 شهرداری مشهد، انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج، حاکی از آن است که مؤلفه­های محیطی پیاده­مداری از جمله عرض پیاده­رو، دسترسی به کاربری­های مطلوب، سر و صدا و کیفیت هوا، پارکینگ مناسب، جذابیت بصری و هویت اجتماعی، تسهیل عبور از عرض خیابان، فصول پیاده معقول، مقیاس، امنیت، اقلیم، دسترسی مناسب معلولان و ناتوانان جسمی باعث افزایش حس­تعلق شهروندان به فضاهای پیاده می­گردد.

 کلیدواژه‌ها: حس تعلق، مؤلفه ­های محیطی، پیاده­مداری، ارگ قدیم مشهد.

دومین همایش بین­المللی افق­های نوین در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی و مدیریت فرهنگی شهرها. انجمن افق نوین علم و فناوری. تهران.

دانلود: http://www.civilica.com